seyit yılmaz odak alanları

Çene kırıkları ve diş yaralanmaları, Sakarya

Dr. Dt. Seyit Yılmaz, ağız, diş ve çene cerrahı. Ev Diş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Serdivan / Sakarya.

Çene kırıkları ve diş yaralanmaları çoğu zaman düşme, darbe, spor ve trafik kazalarından sonra görülür. Tedavide amaç kırık parçaları yerine getirmek ve dişlerin kapanışını düzeltmektir. Bu tedaviler Ev Diş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'nin Serdivan şubesinde, İstiklal Mahallesi 2. Cadde No 13'te yapılır.

Belirtiler

Dişler eskisi gibi kapanmıyorsa çenede kırık olabilir. Ağrı, şişlik, morarma ve ağız açmada güçlük sık görülür. Alt dudakta ve çenede uyuşukluk, alt çene kırığının sinir kanalından geçtiğini düşündürebilir. Diş etinde yırtık ya da dişler arasında basamak da fark edilebilir.

Tanı

Muayenede kapanış, dişlerin hareketliliği ve yüzdeki his kontrol edilir. Panoramik röntgen ilk bilgiyi verir. Kırık hattının yönü ve parçaların yer değiştirmesi üç boyutlu tomografiyle değerlendirilir.

Toprağa ya da kirli bir yüzeye değen yaralanmalarda tetanoz aşısının durumu sorulur.

Çene kırığının tedavisi

Yer değiştirmemiş bazı kırıklar yumuşak beslenme ve yakın takiple iyileşebilir. Yer değiştirmiş kırıklarda parçalar yerine getirilir ve sabitlenir. Sabitleme çoğu zaman küçük titanyum plak ve vidalarla yapılır. Bazı vakalarda dişlere bağlanan bir sabitleme sistemi kullanılır.

Uygun kırıklarda plak ve vidayla sabitleme Serdivan şubesinde yapılabilir. Ağır yüz yaralanmalarında ve birden fazla kemiğin kırıldığı durumlarda hastane ortamı gerekebilir.

Diş kırığı ve yerinden oynayan diş

Dişin kırılan parçası bulunursa su ya da serum fizyolojik içinde saklanıp getirilmelidir. Uygun durumlarda parça dişe yeniden yapıştırılabilir.

Darbeyle yerinden oynayan diş yerine getirilir ve komşu dişlere esnek bir telle sabitlenir. Sonraki aylarda dişin canlılığı röntgen ve testlerle izlenir. Gerekirse kanal tedavisi yapılır.

Yerinden çıkan diş: ilk yardım

Yerinden tamamen çıkan kalıcı diş, kökünden tutulmadan tacından alınır. Diş kirlenmişse soğuk akan suyun altında birkaç saniye tutulur, fırçalanmaz. Mümkünse yerine geri takılır ve temiz bir bez ısırılarak hekime gidilir.

Yerine takılamıyorsa diş süt ya da serum fizyolojik içinde taşınır. Kuru bırakılmamalı ve suda bekletilmemelidir. Her iki durumda da en kısa sürede hekime başvurulur. Süt dişleri yerine takılmaz.

Acil servise başvurulması gereken durumlar

Bilinç kaybı, kusma, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu ya da nefes almada güçlük varsa 112 aranır. Durmayan kanamada da en yakın hastanenin acil servisine başvurulur. Diş ve çene tedavisi genel durum düzeldikten sonra planlanır.

Olası sorunlar

Çene kırığından sonra enfeksiyon, kapanışta kalıcı değişiklik ve kırık hattındaki dişin kaybı görülebilir. Sinire yakın kırıklarda dudak ve çenedeki uyuşukluk uzun sürebilir. Seyrek olarak plak ya da vidaların çıkarılması gerekir.

Darbe alan dişte sinir aylar sonra canlılığını kaybedebilir ya da kökte erime gelişebilir. Bu yüzden kontroller aylarca, bazen yıllarca sürer.

Kaynaklar

Bourguignon C, Cohenca N, Lauridsen E, ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 1. Fractures and luxations. Dent Traumatol. 2020;36(4):314-330. doi:10.1111/edt.12578
Fouad AF, Abbott PV, Tsilingaridis G, ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 2. Avulsion of permanent teeth. Dent Traumatol. 2020;36(4):331-342. doi:10.1111/edt.12573

İlgili sayfalar: ağız, diş ve çene cerrahisi, dental implant, ağız içi cerrahi sonrası bakım.

Hangi yol uygun?

Bunu muayene ve görüntüleme belirler. Muayene Ev Diş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi'nin Serdivan şubesinde yapılır. Bu sayfa genel bilgi verir, muayenenin yerini tutmaz.

Sık sorulanlar

Çene kırığında ağız tel ile kapatılır mı?

Çoğu kırık plak ve vidalarla sabitlendiği için ağzın uzun süre kapalı tutulması gerekmez. Bazı vakalarda dişlere takılan bir sistemle çene kısa süre sabitlenebilir.

Yerinden çıkan dişi ne kadar sürede getirmeliyim?

Mümkün olan en kısa sürede getirilmelidir. Kökün yüzeyindeki hücreler kuru kaldıkça canlılığını kaybeder. Süt ya da serum fizyolojik bu süreyi uzatır.

Kırık dişin parçası yapıştırılabilir mi?

Parça sağlamsa uygun durumlarda yapıştırılabilir. Bunun için parçanın su ya da serum fizyolojik içinde saklanması önemlidir.