İçeriğe geç

Diş nakli ve yerinden çıkan dişin yeniden yerleştirilmesi, Sakarya

Dr. Dt. Seyit Yılmaz, ağız, diş ve çene cerrahı. Ev Diş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Serdivan / Sakarya.

Özet

  • Diş nakli, kişinin kendi dişinin ağızda başka bir yere yerleştirilmesidir. Reimplantasyon, darbeyle yerinden çıkan dişin kendi yuvasına geri konmasıdır.
  • Yerinden çıkan kalıcı dişte ilk dakikalar belirleyicidir: diş kökünden tutulmaz, süt ya da serum fizyolojik içinde hemen hekime getirilir.
  • Diş esnek bir telle komşu dişlere sabitlenir. Kanal tedavisi gereği kök gelişimine ve takip bulgularına göre belirlenir, röntgen takibi yapılır.
  • Kök erimesi ve dişin kemiğe kaynaşması olası sorunlardır. Takip yıllarca sürer.

Diş nakli, bir dişin ağızda başka bir yere taşınmasıdır. Çoğunlukla gömülü ya da kullanılmayan bir diş, eksik dişin yerine yerleştirilir. Yerinden çıkan dişin kendi yerine geri konması ise reimplantasyondur. İkisinde de dişin kök yüzeyindeki canlı hücreler sonucu belirler. Muayene Ev Diş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin Serdivan şubesinde, İstiklal Mahallesi 2. Cadde No 13'te yapılır.

Diş darbeyle çıktıysa ilk dakikalarda ne yapılır?

Dişi yalnızca tacından, yani ağızda görünen kısmından tutun. Köküne dokunmayın. Kirliyse süt, serum fizyolojik ya da kendi tükürüğünüzle nazikçe durulayın. Fırçalamayın ve silmeyin.

Mümkünse dişi hemen yerine geri takın ve temiz bir bez ısırarak hekime gidin. Takamıyorsanız süt ya da serum fizyolojik içine koyun. Bunlar yoksa temiz bir kaba tükürdüğünüz tükürük de olur. Su iyi bir ortam değildir ama dişi kuru bırakmaktan iyidir. Hiçbir sıvı yoksa ve kişi dişi yutmayacak durumdaysa diş kısa süreliğine yanak içinde tutulabilir. Küçük çocuklarda bu önerilmez. Her durumda hemen hekime ya da acil servise başvurun.

Kuru kalan sürenin uzaması kök yüzeyindeki hücreleri öldürür. Bir saati aşan kuru bekleme sonucu belirgin biçimde kötüleştirir. Süt dişleri yerine takılmaz. Baş darbesi, bilinç kaybı, kusma ya da şiddetli baş ağrısı varsa beklemeden 112 aranır, kendi aracınızla yola çıkmayın.

Yerinden çıkan diş yerine takılınca neler yapılır?

Diş yerleştirilir ve röntgenle konumu kontrol edilir. Diş komşu dişlere esnek bir telle bağlanır. Kılavuza göre sabitleme yaklaşık iki hafta sürer, kemik kırığı eşlik ediyorsa daha uzun olabilir. Tetanoz aşısının durumu sorulur. Hekim gerektiğinde antibiyotik yazar.

Kökü tamamlanmış dişlerde kanal tedavisi gerekir ve genellikle sabitleme kalkmadan başlanır. Kökü henüz gelişen genç dişlerde damar bağlantısının yeniden kurulması mümkün olabilir. Bu yüzden önce izlenir.

Yeniden yerleştirilen dişin bakımı nasıl olmalı?

İlk iki hafta yumuşak beslenin ve dişi ısırmaktan kaçının. Bölgeyi yumuşak bir fırçayla nazikçe temizleyin, hekimin önerdiği gargarayı kullanın. Sabitleme telini çekiştirmeyin. Dişte oynama, ağrı, çevresinde şişlik ya da renk değişikliği olursa kontrol randevusunu beklemeyin.

Kırılan diş için ne yapılır?

Kırılan parça bulunursa süt, serum fizyolojik ya da su içinde saklanıp getirilmelidir. Kırık sinire yakınsa dişin canlılığı ve kökün durumu röntgenle değerlendirilir. Kök boyunca uzanan kırıklarda dişin korunup korunamayacağına görüntülemeyle karar verilir.

Diş nakli ne zaman düşünülür?

Eksik dişin yerine kullanılabilecek, çekimi uygun bir diş varsa düşünülür. Örnek olarak gömülü bir köpek dişi ya da fazla bulunan bir küçük azı verilebilir. Alıcı bölgedeki kemiğin yeterli olması gerekir. Kökü henüz tam bitmemiş dişlerde sonuçlar daha olumlu bildirilmiştir.

Diş nakli nasıl yapılır?

Alıcı bölge tomografiyle ölçülür ve gerekirse kemik şekillendirilir. Verici diş mümkün olduğunca az hasarla çekilir ve ağız dışında kalma süresi kısa tutulur. Diş yeni yuvasına yerleştirilir ve esnek bir telle sabitlenir. İşlem yerel anestezi altında yapılır. Uzun süren işlemlerde ya da belirgin kaygı varsa yetişkinde sedasyon konuşulabilir.

İyileşme ve takip nasıl sürer?

İlk günlerde şişlik ve hassasiyet olur. Yumuşak beslenin, bölgeyi nazikçe temizleyin. Kontroller haftalar sonra, sonra aylar ve yıllar boyunca röntgenle sürer. Tel çıkarıldıktan sonra dişin canlılığı ve kök yüzeyi izlenir.

Olası sorunlar nelerdir?

Kök yüzeyinde erime ve dişin kemiğe kaynaşması en önemli sorunlardır. Kaynaşan diş sabit kalır ve zamanla işlevini yitirebilir. Enfeksiyon, dişte renk değişikliği ve diş etinde çekilme de görülebilir. Tedavi bulguya göre belirlenir. Diş korunamıyorsa çekim ve implant gibi seçenekler konuşulur.

Eğitim

Ankara Üniversitesi Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Anabilim Dalında doktora (2008); Sağlık Bakanlığı ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanlık belgesi (2012).

Kaynaklar

Fouad AF, Abbott PV, Tsilingaridis G, ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 2. Avulsion of permanent teeth. Dent Traumatol. 2020;36(4):331-342. doi:10.1111/edt.12573
Bourguignon C, Cohenca N, Lauridsen E, ve ark. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 1. Fractures and luxations. Dent Traumatol. 2020;36(4):314-330. doi:10.1111/edt.12578
Cremona M, Bister D, Sherriff M, Abela S. Prognostic factors, outcomes, and complications for dental autotransplantation: an umbrella review. Eur J Orthod. 2024;46(1):cjad067. doi:10.1093/ejo/cjad067

İlgili sayfalar: çene kırıkları ve diş yaralanmaları, gömülü köpek dişi, dental implant.

Hangi yol uygun?

Bunu muayene ve görüntüleme belirler. Muayene Ev Diş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin Serdivan şubesinde yapılır. Bu sayfa genel bilgi verir, muayenenin yerini tutmaz.

Sık sorulanlar

Yerinden çıkan diş ne kadar sürede getirilmeli?

Mümkün olan en kısa sürede. İlk dakikalar önemlidir. Dişi hemen yerine takmak ya da süt içinde taşımak kullanılabilir süreyi uzatır.

Çıkan diş her zaman geri takılabilir mi?

Kalıcı dişlerde ilk seçenek geri takmaktır. Kuru kalma süresi uzamışsa ya da kök yaralanmışsa sonuç kötüleşir. Bu durumda başka seçenekler konuşulur.

Diş nakli ağrılı mıdır?

Yerel anestezi altında yapılır. Sonraki günlerde hassasiyet olur ve ağrı kesiciler çoğu zaman yeterlidir.